Arya Udawa Setya Tuhu Mbelani Narayana

Arya Udawa kang uga kondhang sinebut Patih Udawa iku putrane Arya Basudewa lan Ken Sagopi utawa Sagupi.

Miturut andharan ing buku Ensiklopedi Wayang Purwa, weton Balai Pustaka, 1991, sawise Ken Sagopi palakrama karo Antagopa, Arya Udawa lan loro sedulur liyane, Dewi Rarasati utawa Larasati lan Arya Adimanggala banjur dumunung ing kabuyutan Widarakandhang utawa Widarakandha.

Amarga Ken Sagopi palakrama karo Antagopa, sabanjure Udawa lan kabeh sedulure dadi anak-anake Antagopa. Nalika iku ing krajan Mandura dumadi dredah saka trekahe Kangsadewa kang sedya nguwasani dhampar keprabon Mandura. Kangsadewa uga ngracik rancangan arep mateni kabeh putrane Prabu Basudewa, raja kang jumeneng ing Mandura.

Jalaran iku, putra putrane Prabu Basudewa yaiku Kakrasana, Narayana lan adhine Dewi Wara Sumbadra didhelikake ing kabuyutan Widarakandhang, dititipake marang Nyai Sagopi lan Antagopa supaya digulawenthah kanthi permati. Wiwit tekane putra putrane Prabu Basudewa ing Widrakandhang iku Udawa banjur duwe sesambungan raket karo Narayana. Prasasat Narayana iku wus dadi kadidene sedulur tuwane Udawa. Lan Udawa dhewe uga tansah enthengen yen kudu mbiyantu Narayana.

Arya Udawa kondhang duwe watak setya tuhu, menengan lan seneng ngalah.Ananging yen dheweke ora bisa ngendhaleni rasa pangrasane bakal dadi sedhih lan banjur nangis kanggo ngluwari rasa rupak ing atine. Ing lakon Udawa Rabi, Udawa kasil palakrama karo wanita pilihan atine kang jeneng Dewi Antiwati, putrane putri Arya Sakuni utawa Sengkuni. Udawa kasil ngrabi Dewi Antiwati sawise kasil ngatasi maneka reridhu kang ngadhang.

Nalika iku, Udawa antuk silihan kampuh duweke Arjuna. Sing nyilihi dewi Rarasati utawa Larasati, saengga Udawa menjila dadi sekti mandraguna lan kasil ngalahake kabeh priya kang uga pengin ngrabi Dewi Antiwati. Udawa iku prasasat ora nate pisah saka cedheka Narayana.
Lan nalika Narayana jumeneng nata ing krajan Dwarawati jejuluk Sri Bathara Kresna, Arya Udawa banjur sinengkakake ngaluhur jumeneng pepatih ing Dwarawati. Nalika pecah perang Baratayuda, Udawa mimpin wadyabala Dwarawati ngadhepi wadyabala Kurawa.

Ing Mosala Parwa perangan kaping XVI saka Kitab Mahabarata dicritakake yen Udawa gugur ing paprangan adu gada kalawan kulawargane dhewe. Udawa gugur dening Yadawa, Wresni lan Andaka.
Dene mula bukane Udawa dadi putrane Antagopa kawiwitan nalika Prabu Basudewa, raja ing Mandura, cidraresmi karo Ken Sagopi, adhine Patih Saragupita. Ken Sagopi iku miturut andharan ing buku Bunga Rampai Wayang Purwa Beserta Penjelasannya, karyane Bondhan Harghana SW lan Muh Pamungkas Prasetya Bayu Aji, weton Cendrawasih, 2004, sawijining pambeksa ing krajan Mandura kang kondhang sulistya ing rupa.

Saka cidraresmine karo Prabu Basudewa iku Ken Sagopi nglairake jabang bayi kang dijenengi Udawa. Nalika nglairake jabang bayi asil cidraresmi iku Ken Sagopi dipasrahake marang Prabu Bismaka raja krajan Kumbina kang ora liya adhine Basudewa. Sagopi dipasrahake marang Bismaka supaya ora ndadekaka dredah ing krajan Mandura.

Jejere Ken Sagopi kang pancen sulistya ing rupa wusana uga nuwuhake rasa kepencut ing atine Bismaka. Wusana Bismaka uga nglakoni cidraresmi karo Ken Sagopi. Saka kedadeyan iki Ken Sagopi nglairake jabang bayi kang dijenengi Dewi Larasati. Sabanjure Ken Sagopi dipasrahake marang Prabu Setyajid, adhine Bismaka kang dumunung ing Lesanpura.

Pranyata Setyajid uga kepencut marang Ken Sagopi lan uga mbangun cidraresmi lan nurunake jabang bayi kang dijenengi Raden Adimanggala. Sabanjure Ken Sagopi dipasrahake marang Demang utawa Ki Buyut Antagopa ing kabuyutan Widarakandhang. Udawa, Larasati lan Adimanggala uga dijak. Wiwit iku bocah telu iku banjur kondhang minangka anake Ken Sagopi lan Antagopa.

:: Ichwan Prasetyo::

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: